To co spożywamy zależy przede wszystkim od tego co kupujemy, dlatego tak istotne w zdrowym stylu życia jest świadomy wybór produktów które wrzucamy do koszyka w sklepie spożywczym. Wybierając się na zakupy warto pamiętać o kilku zasadach.

• Nigdy nie chodź na zakupy głodnym - głód sprzyja robieniu większych zakupów, decydowaniu się na żywność słodką i tłustą, czyli bardziej kaloryczną oraz wybieraniu produktów kierując się walorami smakowymi, a nie zdrowotnymi
• Przed wyjściem do sklepu zrób listę zakupów - dzięki temu unikniesz zakupów pod wpływem impulsy, reklamy czy promocji
• Nie ufaj produktom light - często wcale nie są mniej kaloryczne, gdy producent rezygnuje z cukru często dodaje więcej tłuszczu
• Wybieraj lokalne sklepy - towar w nich jest świeższy i wiadomego pochodzenia
• Kupuj wędliny dobrej jakości - na tych produktach nie warto oszczędzać. W wędlinie gorszej jakości jest tylko 50% mięsa, a reszta to woda i ulepszacze. Lepiej kupować mięso w folii niż na wagę, na opakowaniu bowiem znajduje się skład wędliny, który można zweryfikować
• Nie ufaj hasłom reklamowym - producenci często wprowadzają nas w błąd kusząc „prozdrowotnymi” hasłami, olej roślinny bez cholesterolu to chwyt reklamowy bowiem rośliny nie zawierają cholesterolu, a co za tym idzie oleje roślinne także, produkty instant bez konserwantów, bogate za to w szkodliwy glutaminian sodu, który nie jest konserwantem, a polepszaczem smaku
• Sprawdzaj kaloryczność, porównuj skład - często podobne produkty różnią się wartością odżywczą, np. jogurty owocowe są dużo bardziej kaloryczne niż te naturalne, a napoje owocowe niż soki 100%
• Czytaj etykiety! - jeżeli chcesz się zdrowo odżywiać powinieneś wyrobić w sobie nawyk czytania etykiet. Etykiety to źródło cennych informacji, dla nas - konsumentów.

Dlaczego czytanie etykiet jest takie istotne?

Niezastąpionym źródłem informacji jest etykieta na opakowaniach. Warto poświęcić jej chwilę, zwłaszcza gdy decydujemy się na wybór nowego, nieznanego nam dotychczas produktu, ale nie tylko. Nie czytając informacji na opakowaniach bardzo często najzwyczajniej nie jesteśmy w stanie rozróżnić dwóch, często tak samo wyglądających produktów. Etykiety są tworzone dla nas, konsumentów, aby nam pomóc i zachęcić do wyboru najodpowiedniejszego dla Ciebie produktu. Jakich informacji może nam dostarczyć etykieta i na co zwracać uwagę:

1. Informacja żywieniowa. To pierwszy krok w zmianie nawyków żywieniowych. Informacja żywieniowa dotyczy zawartości przede wszystkim energii, białka, węglowodanów i tłuszczów w produkcie. Warto porównywać wartość odżywczą różnych produktów, zwracać uwagę nie tylko na ich kaloryczność, ale również zawartość tłuszczu, białka czy węglowodanów. W Polsce i innych krajach europejskich podaje się zawartość składników w 100 g produktu. Jeśli kogoś interesuje, ile składników odżywczych zawiera standardowa porcja, musi obliczyć to sam. Należy pamiętać, że czasem te 100 kcal na etykiecie to nie cały serek, lecz połowa serka!
2. Wykaz składników pozwala zorientować się, jak bardzo przetworzony został produkt (im dłuższa lista, tym większy stopień przetworzenia). Warto czasem tu spojrzeć, choćby po to, żeby dowiedzieć się, z czego składa się kupowany przez nas produkt. Kolejność składników produktów na liście nie jest przypadkowa. Producent ma obowiązek podać składniki w kolejności od tego, który występuje w nim w największej ilości, do tego, którego jest najmniej (kolejność składników występujących w produkcie w ilości poniżej 2% może być dowolna). Co daje nam taka informacja? Pozwala porównać różne produkty i wybrać taki, którego skład jest naszym zdaniem najlepszy.
3. Dodatki do żywności. To, co kryje się pod złowieszczo wyglądającym „E” to substancje dodatkowe, które dodaje się do żywności w przeróżnych celach technologicznych i co najważniejsze, ich dodatek jest ściśle regulowany prawnie. Każda substancja dodatkowa, którą producent chce dodać do żywności musi znajdować się na tzw. liście dozwolonych substancji dodatkowych oraz musi mieścić się w dopuszczalnej dawce. Wszystko to powoduje, że dodatek danej substancji w produkcie jest całkowicie bezpieczny dla zdrowia człowieka. Warto też wiedzieć, że nie wszystkie E są efektem sztucznej syntezy. Dla przykładu, symbolem E 300 oznacza się kwas askorbinowy, który znany jest nam jako witamina C i może być także pochodzenia naturalnego.
4. Data ważności – to pierwsza informacja, która powinna zostać przez nas przeczytana. Przeterminowany produkt musi zostać bezzwłocznie usunięty z półki sklepowej – ze swojego doświadczenia jednak wiemy, że nie zawsze tak jest w rzeczywistości. Produkt przeterminowany może stanowić niebezpieczeństwo dla zdrowia po spożyciu. Pamiętaj, by nigdy nie przechowywać produktów powyżej terminu określonego przez producenta. To gwarantuje zachowanie jego jakości i wartości odżywczej. Data przydatności do spożycia – to data, do której produkt powinien zachować swoje właściwości, jeśli był prawidłowo przechowywany i transportowany. Należy spożyć przed – tym sformułowaniem oznaczone są produkty, które łatwo się psują (jogurty, sery) i po upływie podanego na etykiecie terminu nie nadają się do spożycia. Najlepiej spożyć przed – tak oznaczane są produkty, których trwałość nie przekracza 3 miesięcy.
   Najlepiej spożyć przed końcem – dla produktów, które trwałość zachowują przez 3 do 18 miesięcy (na opakowaniu podaje się miesiąc i rok).
5. Etykiety to także źródło wiedzy o substancjach niebezpiecznych dla zdrowia.
   * Osoby chore na fenyloketonurię powinny sprawdzać, czy do  produktu dodano aspartam (źródło fenyloalaniny). Aspartan jest słodzikiem, stąd też należy szukać go na etykietach produktów takich jak: dietetyczne jogurty, desery, lody, napoje typu „sugar free”.
   * Do słodzenia używane są także poliole, które na etykietach kryją się pod nazwami: sorbitol, mannitol, izomalt, maltitol, laktikol czy ksylitol. Warto monitorować częstość ich spożywania, bo ich nadmierna ilość może powodować biegunki.
   * Alergicy powinni uważać na galusany (propylu, oktylu, dodecylu). Związki te przedłużają trwałość produktów, ale mogą być alergenami.
   * Osoby chorujące na nadciśnienie powinny unikać soli (NaCl) i glutaminianu sodu. Sód  może przyczyniać się do wzrostu ciśnienia.
   * Z kolei osoby chore na celiakię na etykietach powinny szukać informacji „produkt bezglutenowy” lub „produkt zawiera gluten”, ewentualnie szukać składników stanowiących źródło glutenu w składzie (pszenicy, jęczmienia, owsa czy żyta).

Autor: dietetyk Agata Białecka

Autor :

AgataB